Việt Nam

Vấn đề nước và vệ sinh môi trường đang là một thách thức lớn trên thế giới có tác động trực tiếp đến sức khỏe, môi trường, công cuộc xóa đói giảm nghèo, và cả bình đẳng giới. Năm 2000, trong khuôn khổ Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, 193 nước đã cam kết giảm một nửa tỷ lệ người dân không được tiếp cận lâu dài với nước sạch và vệ sinh môi trường. Những cam kết này đã được nhắc lại tại Diễn đàn Thế giới về Nước lần thứ 6 được tổ chức tại Marseille về chủ đề « Thời điểm của những Giải pháp ». Việt Nam đã có những tiến bộ rất lớn trong quá trình thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ : năm 2010, 83% người dân nông thôn được tiếp cận với nước sạch, so với 30% vào năm 1990. Tuy nhiên, nhu cầu sử dụng nước tăng tại các khu đô thị, trong hoạt động công nghiệp và nông nghiệp đang phơi bày những thách thức mới đối với Việt Nam. Tác động của tình trạng biến đổi khí hậu cũng làm đảo lộn cân bằng vốn có.

Từ năm 1997 đến nay, thông qua các công cụ hợp tác tài chính của mình (AFD và Kho bạc Pháp), nước Pháp đã tài trợ 30 dự án trong lĩnh vực nước và vệ sinh môi trường để hỗ trợ cho Việt Nam, với tổng số tiền cam kết gần 350 triệu euro. Dù ở vùng đồng bằng châu thổ sông Cửu Long, sông Đồng Nai hay sông Hồng, AFD tài trợ cho các dự án này đều nhằm mục địch phân chia, sử dụng tốt hơn và kiểm soát nguồn nước của những con sông này. AFD còn tài trợ cho 1 dự án mở rộng và cải thiện mạng lưới nước sạch tại các đô thị vùng đồng bằng châu thổ sông Cửu Long. Từ năm 1997 đến nay, AFD đã triển khai 13 dự án  trong lĩnh vực nước và vệ sinh môi trường tại Việt Nam, với tổng số tiền cam kết là 270 triệu euro. Tổng Kho bạc đã tài trợ 75 triệu euro cho các dự án xử lý nước sạch và vệ sinh môi trường tại các tỉnh và thành phố của Việt Nam, mới đây Tổng kho bạc đã tài trợ cho 1 dự án hỗ trợ quản lý tổng hợp nguồn nước tại lưu vực sông Đồng Nai. Các tác nhân của Pháp trong lĩnh vực nước và vệ sinh môi trường bao gồm các tác nhân về quản lý tổng lưu vực, các địa phương cảu Pháp, các ONG, các đơn vị chuyên nghiệp về nước và các tổ chức nghiên cứu phát triển đã liên kết với nhau ở các giai đoạn khác nhau của dự án và nghiên cứu chiến lược trong lĩnh vực này.

« Thế giới đang khát » đã được trình chiếu trong khuôn khổ Diễn đàn Thế giới về Nước lần thứ 6. Được quay tại khoảng 20 nước, bộ phim giới thiệu thế giới nước ngọt đầy bí ẩn và quyến rũ nhờ những hình ảnh ly kỳ quay từ trên cao, tại các vùng rất hiếm khi được đưa lên phim. Bộ phim còn giúp khám phá những cảnh đẹp ly kỳ của hành tinh chúng ta, hình ảnh những con sông, hồ nước, những vùng đầm lầy được vẽ lên bằng chính nguồn nước. Trong phim còn có các phóng sự phản ánh tiếng nói của những con người tham gia hoạt động và có những ý tưởng cách tân để có thể mang nước đến nơi còn thiếu, để sử dụng nước một cách thông minh hơn, để làm sạch nguồn nước, hoặc vì mục đích cao hơn nữa là để chấm dứt tình trạng làm ô nhiễm nguồn nước.
 

Diễn đàn lần thứ 9 với chủ đề « Phát triển bền vững vùng ven các đô thị tại Việt Nam » đã được tổ chức vào các ngày 19 và 20/03 ở Hà Nội, dưới sự chủ trì của Ông Cao Viết Sinh, Thứ trưởng thường trực Bộ Kế hoạch & Đầu tư, cùng Ông Christian Jacob, cựu Bộ trưởng, nghị sĩ thị trưởng Provins. Nhiều nghiên cứu do các chuyên gia Việt Nam và Pháp thực hiện đã được trình bày tại diễn đàn và một tập hợp những kết luận và đề xuất chính sách công sẽ được trình lên cấp cao nhất của Nhà nước Việt Nam. Ngày đầu tiên của diễn đàn đã được dành cho việc nghiên cứu những rủi ro và cơ hội gắn với sự chuyển tiếp đô thị ở các khu vực ngoại ô. Ngày thứ hai được dành cho những công cụ quản trị cần thiết cho việc quản lý đất và quy hoạch đô thị.

AFD đã mở đầu phiên họp về tài trợ các dịch vụ cơ sở hạ tầng bằng một bài tham luận của Sarah Botton (CEFEB)  về phương thức Đối tác Công – Tư. Tiếp theo hội thảo do CEFEB (trung tâm đào tạo của AFD) và PADDI (cơ quan hợp tác giữa vùng Rhône-Alpes và TP Hồ Chí Minh) đồng tổ chức vào tháng 12 vừa qua, bài tham luận tập trung vào những cơ hội gắn với công cụ này đối với sự phát triển các dịch vụ đô thị ở Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh rằng công cụ này trong mọi trường hợp không phải là một công thức màu nhiệm cho phép khắc phục những sự thiếu hụt nguồn vốn Nhà nước. Thật vậy, khu vực tư nhân chỉ tài trợ trước cho các cơ sở hạ tầng, những công trình này sau đó cần được thanh toán bằng giá dịch vụ hoặc thuế. Do vậy, PPP đặc biệt đòi hỏi phải có sự tăng cường năng lực cho các cơ quan công sẽ đóng vai trò điều tiết trong tương lai. Các thảo luận của các chuyên gia đã đề cập nhiều đến nội dung của bài tham luận và Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã thể hiện mong muốn AFD tiếp tục hỗ trợ cho các cơ quan chính quyền về chủ đề này.

Buổi lễ đã diễn ra dưới sự chứng kiến của Ngài Jean-François Girault, Đại sứ Pháp tại Việt Nam, Ông Hans Guttman, Tổng Giám đốc Ủy ban sông Mê-kông và Ông Jean-Marc Gravellini, Giám đốc văn phòng AFD Hà Nội, cùng đại diện Bộ Tài nguyên & Môi trường và Bộ Giao thông và chính quyền thành phố Cần Thơ.

Diễn ra vào thời điểm một tuần trước Diễn đàn Toàn cầu về nước ở Marseille, buổi lễ này đã cho phép ngài Đại sứ Pháp nhấn mạnh tầm quan trọng mà Pháp dành cho sự hợp tác trong lĩnh vực quản lý nguồn nước và chứng kiến trực tiếp những kết quả cụ thể của một dự án hợp tác liên quốc gia.

Dự án MEKONG-HYCOS là một dự án cấp khu vực do AFD và FFEM tài trợ với tổng số tiền 3 triệu €. Dự án được triển khai bởi Ủy ban sông Mê-kông và các bộ kỹ thuật của 4 nước thành viên : Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia và Việt Nam. Dự án được sự hỗ trợ khoa học và kỹ thuật của Viện Nghiên cứu Phát triển (IRD) và Công ty Quốc gia sông Rhône (CNR). Tổ chức Khi tượng Toàn cầu cũng đã có sự bảo đảm về khoa học cho dự án.

Để tìm hiểu thêm về dự án cấp vùng này, xin truy cập trang web của Ủy ban sông Mê-kông : http://www.mrcmekong.org/

Tại Việt Nam, AFD đã hỗ trợ kể từ năm 2008 tổng số 11 dự án của các tổ chức phi chính phủ Pháp, với tổng số tiền tải trợ trên 3 triệu euro. Gần 100 NGO Pháp đăng ký hoạt động tại Việt Nam, chiếm 10% các NGO quốc tế có đăng ký hoạt động. Các NGO Pháp thường triển khai các dự án quy mô trung bình.

Cho dù các cơ quan Việt Nam đã nỗ lực tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động, một số NGO Pháp đã ra đu. Có nhiều nguyên nhân : chiến lược của các NGO không phù hợp với việc Việt Nam chuyển sang quốc gia có mức thu nhập trung bình, hay các kết quả phát triển đã đạt được tại Việt Nam khiến cho các NGO hướng về các khu vực địa lý khác ưu tiên hơn.

Tuy nhiên, trong năm 2012, AFD Hà Nội cùng SCAC sẽ tiếp tục thông tin về các công cụ tài trợ của AFD để hỗ trợ cộng đồng các NGO Pháp năng động và ngày càng chuyên nghiệp hóa.

Hoạt động này phù hợp với bối cảnh hiện tại, với mong muốn của Chính phủ Việt Nam về phát triển PPP trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng và dịch vụ công. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã triển khai một quy trình lựa chọn các dự án PPP thí điểm từ khuôn khổ pháp lý theo quyết định số 71/2010 của Thủ tướng Chính phủ trong đó khuyến khích các chính quyền địa phương và các Bộ đề xuất các dự án PPP. Theo đó, điều thiết yếu là hỗ trợ cho các dự án này thông qua các hoạt động tăng cường năng lực về đánh giá các dịch vụ, đánh giá những cơ hội cũng như lựa chọn các mô hình PPP, và tiếp đó là tăng cường năng lực về thiết kế kỹ thuật và tài chính cho dự án PPP, về quản lý đấu thầu, soạn thảo và theo dõi các hợp đồng. Khóa tập huấn đã nêu ra những khuyến nghị cho các cơ quan chính quyền và những khuyến nghị này sẽ được gửi tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Ủy ban Nhân dân các tỉnh thành có đại diện tham gia. Đây cũng là dịp để khẳng định giá trị của nhiều ấn phẩm của AFD bằng tiếng Việt. Mặt khác, một ấn phẩm song ngữ nêu những nội dung chính của khóa tập huấn cũng sẽ được phát hành.

Thông qua các công cụ khác nhau, AFD Việt Nam tiếp tục những hoạt động hỗ trợ thúc đẩy phát triển PPP ở Việt Nam.

Để có thêm thông tin :